مجهولات بسيار است : آيا زردشت يك شخصيت افسانه‌اى است مانند رستم و اسفنديار يا يك شخصيت واقعى ؟ و بر فرض اينكه يك شخصيت واقعى و تاريخى است ، در چه زمان مىزيسته است ؟ . دربارهء زمان زردشت از ششصد سال پيش از مسيح تا شش هزار سال پيش از مسيح اختلاف است . او با چه پادشاهى معاصر بوده است ؟ آيا واقعاً معاصر ويشتاسب ( گشتاسب ) بوده است ؟ . محل تولد او كجا بوده است ؟ آذربايجان يا بلخ يا فارس يا رى يا خوارزم يا مرو يا هرات و يا حتى فلسطين ؟ . در چه نقطه‌اى ظهور كرده است ؟ . اينها همه مسائلى است كه از نظر تاريخى قابل توجه است « 1 » ولى محققين غالباً او را يك شخصيت تاريخى و واقعى مىدانند و غالباً محل تولد او را آذربايجان و زمانش را در حدود ششصد سال قبل از مسيح مىدانند . آقاى تقى زاده مىنويسد : « ظن قوى مىرود كه زردشت 258 سال قبل از استيلاى اسكندر بر ايران و قتل دارا ( 330 - 331 قبل از ميلاد ) بوده يا 272 سال قبل از وفات اسكندر ( 323 قبل از ميلاد ) و لذا موضوع قابل بحث عبارت از آن خواهد بود كه اين فاصله چنان كه گفته شد تا تولد زردشت است يا بعثت او يا ايمان گشتاسب ، و بنابراين بايد تولد زردشت را در سنهء 588 قبل از مسيح يا 618 و يا 630 قبل از مسيح دانست ، و اگر فاصلهء 272 تا وفات اسكندر را حقيقى فرض كنيم اعداد فوق 595 و 625 و 637 مىشود . » « 2 »

--> ( 1 ) . رجوع شود به مزديسنا و ادب پارسى ، ص 76 - 89 . ( 2 ) . به نقل مزديسنا و ادب پارسى ، ص 88 .